Sinds jaar en dag zetten de zevenenveertig vrijwilligers van het KNRM-reddingsstation Scheveningen zich in voor hulpverlening op zee, het strand en in het duingebied.
Meestentijds gaat het om zwemmers of surfers die in de problemen zijn geraakt, jachten met motorproblemen, noodsituaties op schepen en medische hulp of vervoer vanaf het strand.
In 2025 heeft het station 157 inzetten en alarmeringen gehad, waarbij 141 mensen geholpen of gered zijn. Voor dit jaar staat de teller op 23.
Samenwerking
De toewijding van de vrijwilligers spreekt tot de verbeelding, het is een hechte club mensen, naast hun drukke banen en privélevens maken ze tijd vrij voor de KNRM.
We mogen ons gelukkig prijzen dat er meerdere (para-) medici, brandweermensen, oud-militairen, techneuten, handwerkslieden, ondernemers, watersporters en een redder van de Kustwacht deel uitmaken van het team.
Die expertise laat zich gelden en verhoogt het niveau van de hulpverlening.
Eerste hulp training
Door het jaar heen worden de vrijwilligers bijgeschoold in de basale eerstehulpverlening, volgens de richtlijnen van Het Oranje Kruis (HOK) en de Nederlandse Reanimatie Raad (NRR). In de EHBO+ wordt onder andere het gebruik van zuurstoftherapie bij drenkelingen geoefend en gecertificeerd vanuit Divers Alert Network (DAN).
Preparatie
Daarnaast organiseren we op het station ook een jaarlijkse EHBO-oefening.
Op zaterdagochtend 18 april jl. van 09.30-11.30 kwamen ruim dertig vrijwilligers bijeen voor een inzet-oefening op de Barend Biesheuvel (BB), een schip van Rijkswaterstaat, dat regelmatig aangemeerd ligt aan de kade tegenover het boothuis.
Overleg
Uitgebreid overleg in de weken vooraf, waarbij het afstemmen van de doelen en de inhoud centraal staan, verzekert ons van een goed geoliede machine, zodat een maximaal rendement uit de oefening gehaald kan worden.
Leerpunten zijn er altijd, fouten worden gemaakt en dat is maar goed ook, want anders is er geen verbetering mogelijk.
Hoe je het ook wendt of keert, onze vrijwilligers zetten zich in voor situaties, waarbij risico’s een onlosmakelijk onderdeel vormen van hun werkzaamheden.
Om de juiste hulpverlening te kunnen verlenen, vraagt dat veel training en oefening.
Leerdoelen
Het oogmerk van de training was gericht op:
- Het waarborgen van de veiligheid
- Het toepassen en oefenen van de eerste hulpvaardigheden
- Het versterken van de samenwerking tussen de teams
- Het versterken van de onderlinge communicatie (porto-communicatie, overdracht ambulancedienst)
- Het omgaan met chaos
- Improvisatie
Draaiboek
Een draaiboek vormt altijd de basis van een oefening, sowieso van iedere les, want weten wat je wilt bereiken is essentieel.
Naast een grap en grol zijn het mannen en vrouwen van de gestampte pot, dus hun tijd moet welbesteed zijn.
Lotus
Met de hulp van Jelte, een Lotus, Pieter, een geneeskunde student en Noah, Chris en Rick, drie opstappers van het station werd de oefening aanschouwelijk gemaakt.
Jelte grimeerde in een kort tijdsbestek de patiënten hun letsels.
Scenario
Het scenario betrof een aanvaring op zee van de BB met een containerschip in dichte mist.
Het containerschip had niets gemerkt en voer door.
De BB had lichte averij, maakte geen water en er was geen sprake van brand.
Wel waren door de aanvaring een aantal opvarenden ten val gekomen.
Jelte lag buiten op het voordek, aanspreekbaar, blootgesteld aan de koude wind, hij was met zijn rug hard op de stalen vloer terecht gekomen, presenteerde een duidelijke hoofdwond met pijn in de rug, uitvalsverschijnselen in beide benen en een sijpelende bloeding in de rechter knieholte.
Noah liep enigszins verdwaasd op het achterdek rond met twee beschadigde, bebloede handen, hij had zijn val voorwaarts opgevangen en had zich licht verwond.
Beneden onder het achterdek in de bloedhete machinekamer lag Rick bij bewustzijn, te kermen, met een linker onderbeenbreuk.
Pieter zat halfzittend in de gemeenschapsruimte onder de brug, aanspreekbaar, hij was op de tafelrand gevallen met zijn borst en had meerdere ribben gebroken, die veel pijn veroorzaakten en tot een versnelde oppervlakkige ademhaling leidden.
Chris bleek de vermiste persoon te zijn, hij lag bewusteloos in de vriesruimte aan het einde van het kombuis en de hutten van de bemanning. De thermometer gaf – 20 graden Celsius aan.
Start oefening
Na een noodsignaal om 09.30 van de kapitein van de BB kwam het reddingsstation Scheveningen in actie.
Het boothuis fungeerde als communicatiecentrum, bemand door Hugo, die de dagelijkse operationele leiding heeft, en radioman Marnix.
Om 10.00 voer de Kitty met schipper Pieter langszij en gingen twee teams van drie redders aan boord onder leiding van Stefan, de Coördinator Incident Schip (CIS), die onmiddellijk informatie inwon bij Arnaud, de kapitein op de brug en zijn teams per porto aanstuurde.
De kapitein meldde vier slachtoffers en één vermist bemanningslid.
Onderwijl positioneerde de Truck zich met één team op de kade, terwijl vanuit het boothuis een melding werd doorgegeven voor ambulance assistentie.
Het belang van chaostraining
Chaos is een karakteristiek van incidenten, want niets is wat het lijkt.
Het is wezenlijk scenario’s te trainen en te oefenen die de hulpverleners op het verkeerde been zetten en hen daardoor te dwingen om te improviseren en onconventionele oplossingen te bedenken en uit te voeren.
Je kunt nooit goed genoeg voorbereid zijn.
Door heldere, eenduidige porto-communicatie en directief leiderschap werd evenwel al snel orde gecreëerd. Aan dek werd de plattegrond van de BB voortdurend geraadpleegd door de CIS, zijn teamleiders en de kapitein van de BB.
Ploeg drie van de Truck was inmiddels ook bezig met eerstehulpverlening en transport.
De meeste slachtoffers werden in een kort tijdsbestek gelokaliseerd, provisorisch behandeld aan hun verwondingen en getransporteerd naar de verzamelplaats gewonden op het midden dek.
Roet in het eten werd gegooid toen bleek dat een slachtoffer (dummy) in het water dreef.
De bemanning van de Kitty voerde een geslaagde reddingsactie uit en voer naar het ponton, waar de overdracht met Talita (ambulanceverpleegkundige en opstapper) plaats vond.
Alle slachtoffers werden inmiddels ter plaatse behandeld.
De kapitein van de BB meldde echter dat het slachtoffer in de zee niet zijn bemanningslid was.
De CIS gelastte onmiddellijk een nieuwe zoekactie, waarbij het Last Point Seen werd gehanteerd, dat was het kombuis.
Na enig zoeken werd Chris lijkbleek in de vriesruimte gevonden.
Realistisch gesproken zou hij dat niet overleefd hebben, meer dan een uur bewusteloos in een vriescel leidt al snel tot ernstige onderkoeling. En koud was het! Twee hulpverleners gingen onmiddellijk aan de slag met de reddingbrancard en hypothermiedeken. Het duurde even voordat er versterking arriveerde.
Met de hulp van het enige aanwezige bemanningslid Michael, werd het slachtoffer naar de verzamelplaats gesleept.
Nadat alle slachtoffers waren overgedragen aan de ambulancedienst werd het sein: ‘Einde Oefening’ gegeven en kon men gaan opruimen.
AAR
Een korte evaluatie met alle betrokkenen vond plaats in het boothuis op basis van een After Action Review (AAR), waar verse porties kibbeling wachtten om soldaat gemaakt te worden.
De samenwerking, communicatie en toewijding van de teams bleek goed verlopen te zijn.
Het protocollaire werken volgens het CABCDE-protocol vraagt extra oefening.
Dat moet volledig geïnternaliseerd zijn, zodat de eerstehulpverlening optimaal verleend kan worden.
De stabilisatie van de wervelkolom bij hoogenergetisch letsel is complex, wanneer de werkplek nauwelijks manoeuvreerruimte biedt, er onvoldoende mankracht is en de tijdsdruk een rol speelt. Wanneer het schip zou stampen, rollen en massa’s boegwater over het dek zou spoelen, zouden er vanzelfsprekend andere keuzes gemaakt zijn. Dat spreekt voor zich.
Tevens zouden bemanningsleden van de BB zelf al veel noodzakelijke eerste hulp hebben verleend, voordat de KNRM ter plaatse is.
Zij zijn immers allen getraind in Medical First Aid – Medical Care STCW.
Dat is wellicht voor een volgende oefening van belang.
We blijven leren en ons ontwikkelen.
Ter lering ende vermaeck is er met diverse Gopro’s en body cams gefilmd, Noah zal dit monteren tot een filmpje, dat binnenkort met alle vrijwilligers gedeeld zal worden.
Dank voor ieders inzet.
Hugo Pronk, Beroepsschipper Kitty, dagelijkse, operationele leiding KNRM-station Scheveningen
Arnaud Pronk, Oud-schipper en bestuurslid KNRM-station Scheveningen
Christo Motz, EHBO-instructeur KNRM-station Scheveningen
KNRM-station Scheveningen
47 vrijwilligers:
6 schippers Kitty
11 schippers de Jaap
6 chauffeurs KHV
25 opstappers
